Pierwsza wizyta u proktologa to przede wszystkim rozmowa i krótkie badanie, które trwa zwykle kilka minut. W większości przypadków nie wymaga specjalnego przygotowania — wystarczy zwykła higiena. Lekarz ogląda okolicę odbytu, wykonuje badanie palcem (per rectum), a w razie potrzeby zagląda do kanału odbytu lub odbytnicy wziernikiem albo endoskopem.
Dlaczego nie warto odkładać wizyty
Wiele osób zwleka z wizytą miesiącami, a nawet latami — ze wstydu lub z obawy przed bólem. Tymczasem:
- badanie trwa chwilę, zwykle krócej niż rozmowa z lekarzem,
- odbywa się w zamkniętym gabinecie, bez osób trzecich,
- lekarz na bieżąco mówi, co robi, i przerywa, jeśli poprosisz,
- większość dolegliwości proktologicznych to choroby łagodne, które łatwiej leczyć na wczesnym etapie.
Dla proktologa to rutynowe badanie. Nie musisz niczego tłumaczyć ani przepraszać za objawy — jesteś w gabinecie właśnie po to, by o nich powiedzieć.
Z jakimi objawami do proktologa
- krew na papierze toaletowym, w muszli lub na stolcu,
- ból w okolicy odbytu — przy wypróżnianiu, siedzeniu lub stały,
- świąd, pieczenie, uczucie wilgoci,
- guzek lub „wypadanie” czegoś z odbytu,
- zmiana rytmu wypróżnień utrzymująca się kilka tygodni: zaparcia, biegunki, ołówkowate stolce,
- uczucie niepełnego wypróżnienia,
- wyciek śluzu lub ropy, nietrzymanie gazów lub stolca.
Częste rozpoznania to choroba hemoroidalna, szczelina odbytu, zakrzep przyodbytowy, przetoka lub ropień. Objawy różnych chorób nakładają się na siebie, dlatego „krwawienie z hemoroidów” zawsze warto potwierdzić badaniem.
Jak wygląda wizyta krok po kroku
- Wywiad. Lekarz pyta o objawy, czas ich trwania, rytm wypróżnień, dietę, leki, choroby przewlekłe i choroby jelit w rodzinie. Warto wcześniej przypomnieć sobie, od kiedy trwają dolegliwości i co je nasila.
- Oglądanie okolicy odbytu. Najczęściej pacjent kładzie się na lewym boku z podkurczonymi kolanami; niekiedy lekarz prosi o inną pozycję. Rozbierasz się tylko od pasa w dół, górna część ciała pozostaje zakryta.
- Badanie per rectum. Lekarz w rękawiczce, po nałożeniu żelu, wprowadza palec do odbytu i ocenia kanał odbytu oraz dolną część odbytnicy. Trwa to kilkanaście–kilkadziesiąt sekund. Może być nieprzyjemne, ale przy spokojnym oddechu jest zwykle dobrze tolerowane.
- Ewentualna anoskopia lub wideorektoskopia — zależnie od objawów i wyniku badania podstawowego.
- Omówienie. Lekarz mówi, co stwierdził, proponuje leczenie lub dalszą diagnostykę i odpowiada na pytania.
Badanie per rectum, anoskopia, wideorektoskopia — czym się różnią
- Badanie per rectum — badanie palcem. Ocenia napięcie zwieraczy, bolesność, guzki i zmiany w zasięgu palca. Bez sprzętu.
- Anoskopia — krótki wziernik wprowadzany na kilka centymetrów do kanału odbytu. Pozwala obejrzeć hemoroidy wewnętrzne, szczelinę czy ujście przetoki. Trwa około minuty i zwykle nie wymaga przygotowania.
- Wideorektoskopia — badanie endoskopowe końcowego odcinka jelita z obrazem na monitorze. Sięga dalej niż anoskop i pozwala dokładniej ocenić odbytnicę. Lekarz może zalecić przed nią wlewkę doodbytniczą, aby oczyścić jelito.
O tym, które badanie jest potrzebne, decyduje lekarz po wywiadzie i badaniu podstawowym. Często wszystko odbywa się na jednej wizycie.
Jak się przygotować
Do pierwszej wizyty zwykle wystarczy:
- codzienna higiena okolicy odbytu — nie ma potrzeby lewatywy ani specjalnej diety,
- wypróżnienie w naturalnym rytmie; nie wstrzymuj go, ale też nie wymuszaj,
- lista leków, które przyjmujesz, w tym leki przeciwzakrzepowe,
- wyniki wcześniejszych badań, jeśli je masz (np. kolonoskopia, morfologia).
Jeśli lekarz zaplanuje wideorektoskopię, dowiesz się, czy i jak wykonać wlewkę. Kobiety mogą przyjść na wizytę także w trakcie miesiączki — nie przeszkadza ona w badaniu.
Kiedy nie zwlekać
Skontaktuj się z lekarzem pilnie lub zgłoś się na izbę przyjęć, gdy:
- krwawienie jest obfite, nie ustaje lub towarzyszą mu zawroty głowy i osłabienie,
- silnemu bólowi odbytu towarzyszy gorączka lub obrzęk — może to być ropień,
- nie oddajesz stolca ani gazów, a brzuch jest wzdęty i bolesny,
- z odbytu wypadł guzek, którego nie da się odprowadzić, a ból narasta,
- krwawieniu towarzyszy niezamierzona utrata masy ciała lub trwała zmiana rytmu wypróżnień.
Jak to wygląda w Sonar Clinic
Konsultacje proktologiczne w Sonar Clinic prowadzi lek. Jędrzej Wiącek — lekarz w trakcie specjalizacji z chirurgii ogólnej, zajmujący się proktologią, członek European Society of Coloproctology. W ramach proktologii wykonuje wywiad, badanie proktologiczne oraz wideorektoskopię, a także leczenie zachowawcze i drobne zabiegi, m.in. nacięcie zakrzepu przyodbytowego.
Zgodnie z cennikiem konsultacja proktologiczna kosztuje 330 zł, a konsultacja proktologiczna z wideorektoskopią 350 zł. Aktualne ceny znajdziesz na stronie cennika. Wizytę umówisz telefonicznie pod numerem +48 880 018 703 lub online na profilu lekarza. Sonar Clinic, ul. Gubińska 8A, 54-434 Wrocław.
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. W razie nagłych lub nasilających się objawów skontaktuj się z lekarzem lub zadzwoń pod numer 112.